|
YAYGIN
EĞİTİM FAALİYETLERİ |
Yaygın Eğitim;
Örgün eğitimin yanında ve dışındaki tüm kişileri hedef kitlesi içine
alan ve hayatboyu devam eden bir eğitimdir. Bu nedenle yaygın eğitimin hedef
kitlesini geniş bir yetişkin grubu oluşturmaktadır.
§
Okuma-yazma bilmeyenler, temel eğitim eksikliği olanlar,
§
Örgün eğitimin herhangi bir kademesinden ayrılmış olanlar,
§
Herhangi bir örgün eğitimi bitirmiş olanlar,
§
Örgün eğitime devam ederken, arta kalan boş zamanlarını değerlendirmek
isteyenler,
§
Bir mesleğe sahip olamayanlar,
§
Meslek değiştirmek isteyenler,
§
Yaşlı ve emekliler,
§
Yasal kısıtlılık altında bulunanlar,
§
Köyden kente göçenler,
§
Özel eğitim gerektiren kişiler,
§
Kendi işini kurmak isteyenler,
Halk Eğitimi merkezleri bünyesinde açılan kurslardan yararlanabilirler.
Cumhuriyetin ilk yıllarında okuma-yazma bilmeyen tek vatandaş
bırakmamak, yeni yönetim düzenini geniş halk kitlelerine duyurmak ve
benimsetmek amacını güden halk eğitim faaliyetleri, artık bugün istihdam
ve eğitim amaçlı yeni yaygın eğitim modelleriyle toplumsal kalkınmaya
hız veren biçimde sürdürülmektedir.
Yaygın eğitim bireylere;
§
Okuma-yazma becerisi kazandırmayı ve bu becerisini günlük hayatında
kullanabilmeyi,
§
Çağımızın bilimsel, teknolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel
gelişmelerine uyum sağlamayı,
§
Milli kültür değerlerimizi korumayı, geliştirmeyi, tanıtmayı ve
benimsetmeyi,
§
Toplu yaşama, dayanışma, yardımlaşma alışkanlıklarını kazandırmayı,
§
Boş zamanlarını değerlendirmeyi, beceri kazandırmayı, ekonomik
güçlerini artırmayı, meslek edindirme ve mesleğini geliştirme
imkanlarını sağlamayı,
§
Karşılaştıkları sorunları çözebilen, dengeli, verimli ve sağlıklı insan
olmayı destekleyen bir eğitim vermeyi amaç edinmiştir.
Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü taşra teşkilatı olan halk
eğitimi merkezlerinde, kişilerin ilgi, istek, yetenek, beklenti ve
taleplerine göre mesleki ve sosyal kültürel amaçlı kurslar açılması
mümkün olabilmekte ve kurs saatlerinin düzenlenmesinde kursiyerlerin
talepleri de dikkate alınmaktadır.
Kurslara Kabul :
Halk eğitimi merkezlerince açılacak kurslara devam edeceklerde; Türkiye
Cumhuriyeti vatandaşı olma (Yabancı uyruklular için valilik izni
gerekir) şartı aranır.
Etkinliklerden yararlanmak için yaş sınırı yoktur. Ancak ilköğrenim
çağında bulunanlar devam ettikleri öğrenim kurumlarının öğrenime kapalı
olduğu sürelerde etkinliklere katılabilirler. Örgün eğitime devam eden
öğrenciler derslerinden arta kalan zamanlarda halk eğitimi
etkinliklerinden yararlanabilirler.
Belirli yaş ve eğitim seviyesi programın özelliğine göre gerektiğinde
aranır. Bu durum halk eğitimi merkezlerince kurs duyurularında
belirtilir.
Kurslara Kayıt :
Kurslara kayıt olmak üzere başvuranlardan nüfus cüzdanı (kayıttan sonra
örneği alınarak geri verilir), öğrenim belgesi, ikametgah belgesi ile
belge defteri için iki adet fotoğraf istenir. Okur yazar olmayan
vatandaşlardan öğrenim belgesi talep edilmez. Ancak açılacak kurslarda
bu kişilerin okur yazar hale getirilmeleri yönünde gerekli önlem alınır.
Örnek bir Kursiyer Başvuru Formu EK-1’de verilmiştir.
Kurslara kayıt için bireysel olarak başvuru yapılacağı gibi halk eğitimi
merkezlerinin bulunduğu il ve ilçe merkezlerinden uzak yerleşim
birimlerinde ikamet edenler, bağlı oldukları köy ve mahalle muhtarlığı
ile Bakanlığımıza bağlı okul ve kurum müdürlüklerine de başvuruda
bulunabilirler. Mahalle muhtarlıkları ve okul-kurum müdürlükleri
kendilerine yapılan başvuruyu ilgili halk eğitimi merkezine
ulaştırdıktan sonra halk eğitim merkezleri talep doğrultusunda alan
çalışması yaparak kursun açılması yönünde gerekli önlemleri alır.
Kurslara Kayıt Dönemleri :
Kurslara kayıt olmak için yılın oniki ayında halk eğitimi merkezlerine
başvuru yapılabilir. Özelliklerinden dolayı bazı kurslar için sadece
bazı dönemlerde kayıt açılabilir. Bu durum da merkez yönetimince
iletişim araçları yoluyla duyurulur.
Kurslara Devam :
Kurslara kabul edilenler devam etmek zorundadırlar. Kurs süresinin 1/5’i
kadar devamsızlık gösterenlerin kaydı silinir ve belgesi verilmez. Geç
kalmayı alışkanlık haline getirenler hakkında devamsızlık işlemi
yapılır.
Kurslar Nasıl Açılır :
Kurslar genel olarak 12 kişilik katılımın tamamlanmasıyla açılır.
Unutulmaya yüz tutmuş geleneksel sanatların yaşatılması yönünde açılacak
kurslarda katılım sayısı 12’ten daha aza indirilebilir. Bu husus
istihdam kolaylığı sağlayan, üretime yönelik gelir getirici kurslar için
de geçerlidir.
Kurslar Nerelerde Açılır :
Halk eğitim kursları genel olarak;
§
Halk eğitimi merkezlerinde, kendi hizmet binalarında,
§
Mahalle ve köylerde temin edilen kurs yerlerinde,
§
Eğitim odalarında,
§
Ceza ve ıslah evlerinde,
§
Rehabilitasyon gerektiren hastanelerde,
§
Kamu ve özel kuruluşlara ait binalarda,
§
Örgün eğitim kurumlarına ait binalarda,
§
Gönüllü kuruluşlarca sağlanan yerlerde,
§
İhtiyaç duyulan uygun diğer yerlerde açılır.
Halk Eğitimi Merkezlerinde Yıllık Çalışma Süresi :
Halk eğitimi merkezlerindeki etkinlikler yılın oniki ayında sürdürülür.
Kadrolu kurs öğretmenleri yıllık izinlerini diğer örgün eğitimde görevli
öğretmenler gibi kullanırlar. Öğretmen/öğreticiler ile kursiyerlerin
ortak talepleri doğrultusunda kurslar tatil dönemlerinde de devam
edebilir.
Kursların Haftalık Çalışma Süresi :
Kursların haftalık çalışma süresi, uygulanan programın, kurs yerinin
durumu, kursiyerlerin devam edebilmeleri durumları dikkate alınarak
merkez müdürlüğünce belirlenir.
Kursların Günlük Çalışma Saatleri :
Kurslar uygulanan programın, katılımcıların devam edebilmeleri talepleri
ve imkanların dikkate alınması suretiyle sabah 07.00 ile 24.00 (tam gün
tam yıl uygulaması kapsamında) saatleri arasında belirlenir ve mülki
amir onayı ile uygulanır.
Kurslarda Bir Ders Saati Süresi :
Kurslarda bir ders saati süresi 40 dakikadır. Atelye veya uygulamalı
derslerde blok ders yapılabilir.
Kurslarda Başarı Değerlendirmesi :
Kurs süresince uygulanan öğretim programının özelliğine göre;
§
Öğretim süresince yapılacak uygulama, deney, yazılı ve sözlü
yoklamaların sonucuna,
§
Yapılacak ev ödevlerinin sonucuna,
§
Öğretim süresince bitiminde yapılacak sınav sonucuna göre kursiyerlerin
başarısı saptanır.
Öğretim süresi sonunda kursiyerlerin başarılı sayılabilmesi için, kurs
programında öğretim süresi içinde alınan notların ortalaması ile öğretim
süresi sonunda yapılacak sınavlarda alınan notun ortalamasının en az beş
olması gerekir. Buçuklu notlar tama çıkarılır. Değerlendirmelerde en
yüksek not on üzerinden takdir edilir. Her öğretmen kursiyerlere
vereceği notlar için bir not çizelgesi tutar. Not çizelgesine öğretim
süresince kursiyerlere verilen notlar yazılır. Bu çizelge denetleme
yetkisi olanlardan başkasına gösterilmez ve kurs sonunda müdüre teslim
edilir. Kurslarda başarılı olanlara kurs bitirme belgesi, kursa devam
edip de başaramayanlara kursa devam belgesi verilir.
Halk Eğitimi Merkezlerinde Hangi Tür Kurslar Açılır :
Halk eğitimi merkezlerinde okuma yazma, mesleki teknik ve sosyal
kültürel amaçlı kurslar açılır. Tür sınırlaması yoktur. İhtiyaç duyulan
her alanda kurslar düzenlenir. Düzenlenen kurslardan bazı örnekler ve
tahmini süreleri EK-2’deki tabloda verilmiştir.
Kurs Dışı Etkinlikler Hangileridir? :
Halk eğitimi merkezlerinde kurs faaliyetlerinin dışında sosyal ve
kültürel uygulama denilen yarışma, toplantı, sempozyum, sergi, seminer,
konferans, gezi, kutlama vb. etkinlikler de düzenlenir. Ayrıca gönüllü
kişilerden oluşturulan eğitsel kollarda sosyal kültürel amaçlı
faaliyetler düzenlenir. Sosyal kültürel uygulamalar ile eğitsel kollara
katılacaklarda kursiyer olma şartı aranmaz. Bu etkinliklere kurslara
kayıtlı kişiler katılabilecekleri gibi kayıtlı olmayan gönüllü kişilerde
devam edebilmektedirler.
Halk Eğitimi Merkezlerinde Üretime Yönelik Açılan Kurslar :
Halk eğitimi merkezlerinde boş zamanları değerlendirmek, aile
ekonomisine katkı sağlamak amacıyla beceri geliştirmeye yönelik kurslar
açıldığı gibi, kişilere istihdam kolaylığı sağlayıcı, üretime dönük,
gelir getirici kurslarda düzenlenir. Bu kurslar normal şekilde açılacağı
gibi halk eğitimi merkezleri bünyesindeki döner sermaye işletmeleri
yoluyla da açılır. Kurslara devam edenler bir yandan ilgili kurs dalında
bilgi ve beceri sahibi olurken diğer yandan da üretime katılarak gelir
elde edebilmektedirler. Halıcılık, kilimcilik, trikotaj, makine
nakışları, konfeksiyon, bez dokuma,el sanatları, ayakkabıcılık, ağaç
işleri, gümüş işlemeciliği, çinicilik kursları üretime yönelik
düzenlenen kurslardan bazılarıdır.
Halk Eğitimi Merkezlerinde Engelli Kişiler İçin Açılan Sosyal-Kültürel
ve Mesleki Teknik Amaçlı Kurslar :
Bakanlığımız özel eğitim gerektiren kişilere duygusal yaklaşım yerine
gerçekçi yaklaşım sağlayıp onları üretici kılmak, topluma kazandırmak,
istihdamlarını kolaylaştıracak bilgi ve beceriler kazandırmak, sosyal
aktivitelere katılımlarını teşvik etmek amacıyla halk eğitimi merkezleri
yoluyla kurslar düzenlemektedir.
Bağımsız kurs veya kaynaştırma şeklinde düzenlenen kurslarda kişilerin
engel durumları dikkate alınmaktadır. MEB Özel Eğitim Rehberlik ve
Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile bağlı birimleri işbirliğinde
sürdürülen kurslar : İşitme engelliler, konuşma engelliler, zihinsel
engelliler, hastanede yatan çocuklar, görme engelliler, bedensel
engelliler şeklinde planlanıp uygulanmaktadır.
Halk Eğitimi Faaliyetlerinin Yürütülmesinde Resmi ve Özel Kuruluşlar İle
Gönüllü Kuruluşlarla İşbirliği :
Halk eğitimi faaliyetleri halk eğitimi merkezlerince ve tamamen halk
eğitimi merkezlerinin imkanlarıyla açıldığı gibi belli prensipler
dahilinde diğer resmi ve özel kurum-kuruluşlar ile gönüllü kuruluşlar
işbirliğinde de düzenlenir.
Birlikte hazırlanıp uygulamaya konulan bir işbirliği protokolü
çerçevesinde düzenlenen kurslarda tarafların yükümlülükleri ve görevleri
açık olarak belirtilir ve faaliyetler bu doğrultuda yürütülür.
