Tarihi Boğazkale

HATTUŞA TARİHİ

Boğazkale ilçesi İç Anadolu bölgesinin orta Kızılırmak bölgesinde yer alan 254 km²’ lik bir alana sahiptir. İlçenin doğusunda Alaca ilçesi, kuzey ve kuzeybatısında Sungurlu ilçesi, güneyinde Yozgat ili yer alır. Boğazkale ilçesine bağlı iki Belde, on iki köy ve bir mezra mevcuttur. İlçe merkezinin nüfusu 2000 olup köylerle birlikte toplam nüfus 8184‘ tür. Boğazkale ilçesi daha önceleri köy iken 1967 yılında kasaba olmuş, 1987 yılında da 3392 sayılı 103 ilçe kurulması hakkındaki kanunla ilçe olmuş ve 28.11.1988 yılında da resmi kurum ve kuruluşlarıyla faaliyete geçmiştir. Boğazkale Ören yerleri 02.10.1988 tarihli resmi gazetede yayınlanan Bakanlar Kurulu Kararı ile Milli Park olarak ilan edilmiştir Boğazkale ilçesi bu tarihi nedeniyle her yıl çok sayıda yerli ve yabancı turist tarafından ziyaret edilmekteydi

Birleşmiş Milletlerin Eğitim, Bilim ve Kültür Organizasyonu olan UNESCO’ nun korunmaya değer kültür anıtları için mevcut olan her iki listesinde de Hattuşa yer almaktadır. 1986 yılında Hattuşa UNESCO’ nun 377. sıra numarası ile Dünya Kültür Miras Listesi’ ne alınmıştır. Böylece Türkiye de şu sırada bu listeye girmeye hak kazanmış dokuz yerden biri konumundadır. Dünya Kültür Miras Listesi’ ne tüm insanlık için korunması gerekli Kültür ve Doğa Anıtları alınmaktadır. Diğerleri ile birlikte kalıcı geçmişin eşsiz belgesi olarak saklanması gereken ortak bir miras oluşturur. Yok olmaları hepimiz için yerine konmayacak bir kayıp demektir.

2001 yılında, Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi ve İstanbul Arkeoloji Müzelerinde muhafaza edilen yaklaşık 30 000 örnekten oluşan Hattuşa çiviyazılı tabletler arşivi “Dünya Belleği Listesi’ ne“ alınmıştır.

Hitit başkenti Hattuşa UNESCO listesinde Venedik, Toledo, Kudüs, Şam, Kartaca, Lübeck, Versay, Teotihuacan ve Machu Picchu gibi ünlü şehirler arasında yer almaktadır.

Hattuşa çevresinde ilk yerleşim M.Ö. 6 000’ li yıllarda Kalkolitik Çağ’ da ortaya çıkmıştır. Bu dönemde Hattuşa’ daki büyük kayaların en üst kesiminde bu ilk yerleşime ait kalıntılara rastlanmaktadır. M.Ö. 3 000 yıllarında ise Tunç Çağ’ ında birbirleriyle sıkı ilişkiler içerisinde bulunan ve toplumda değişim temellerini oluşturan daha büyük yerleşim kuşakları gelişmiştir. Bunlar Alacahöyük beyleri kuzey ve İç Anadolu sakinleri ve Hititler’ in halefleri Hattiler’ dir. Bu bölgede M.Ö. 1650-1180 yılları arasında Hititler yaşamıştır. M.Ö. 1100- 800 yılları arasında ise karanlık bir dönem vardır ki kimin yaşadığı belli değildir. M.Ö. 800-300 yılları arasında Frigler, M.Ö. 300-0 yılları arasında Galatlar, M.S. 0-600 yılları arasında Romalılar, M.S. 600-1070 yılları arasında Bizanslılar ve M.S. 1071 yılından sonra Anadolu Selçuklu Devleti hüküm sürmüştür. Bunu izleyen yıllarda kalenin büyük ölçüde boş kaldığı anlaşılıyor. 16. yüzyılda Türkmen boylarından Maraşlı Dulkadiroğulları bu bölgeye yerleşmiştir. Önceleri yerleşim yeri olarak Boğazkale’ nin 3 km kuzeyindeki eski adı ile Yekbas şimdiki adıyla Evren olan beldeye yerleşmişlerdir. Ancak 17. yüzyılın sonunda buradan eski Hitit başşehri eteklerine taşınmışlardır.

Bugün Boğazkale’ de ayakta duran tarihi konak bu erken yerleşime aittir. Hattuşa’ da Ören yerlerinin keşfi 28.07.1834 yılında Fransız kaşif ve gezgin olan Charles Texier’ e dayanır. Ancak Texier bu bölgenin İranlı Med kavmine ait Pteria şehri olduğunu zannetmiştir. 1906 yılına kadar yapılan kazılarda da buranın Hititler’ e ait bir yer olduğu düşünülmemiştir. Ancak bu tarihten sonra Hugo Winckler ve Theodor Makridi tarafından Büyükkale’ de yapılan resmi kazılar sonucu 2500 çivi yazılı tablet parçasının bulunduğu ve bu tabletlerin okunması sonucunda buranın Hititler’ in başkenti olduğu öğrenilmiştir. 1906 yılından beri resmi kazılar devam etmekte olup daha uzun süre boyunca kazıların devam edeceği tahmin edilmektedir.